Forum o restrukturyzacji firm i rolników
Menu
upadlosc-konsumencka

Upadłość konsumencka a alimenty, mandaty i grzywny – które długi nie podlegają umorzeniu?

Autor: Bilansista
Upadłość konsumencka porządkuje sytuację dłużnika, ale nie działa jak „gumka” na wszystkie pozycje w pasywach. W praktyce po prawomocnym zakończeniu postępowania (i ewentualnym wykonaniu planu spłaty) część zobowiązań może zostać umorzona, natomiast niektóre kategorie są z umorzenia wyłączone i zostają do zapłaty w 100% salda pozostałego po rozliczeniach w upadłości.

Najbardziej „twardą” pozycją są alimenty: zarówno bieżące, jak i zaległości alimentacyjne co do zasady nie podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej. Z perspektywy domowego budżetu warto to traktować jak koszt o najwyższym priorytecie, bo upadłość może zmniejszyć presję innych wierzycieli, ale nie usuwa obowiązku alimentacyjnego ani nie „zeruje” zaległości.

Druga grupa to sankcje o charakterze karnym i wykroczeniowym, czyli grzywny oraz mandaty karne (także te wynikające z postępowań skarbowych). Tego typu należności co do zasady nie podlegają umorzeniu, więc nawet jeśli w toku upadłości coś zostanie spłacone, to reszta pozostaje do uregulowania po zakończeniu. Uwaga praktyczna: warto odróżniać mandat/grzywnę (sankcja) od cywilnych „opłat dodatkowych” (np. za przejazd bez biletu), bo te drugie bywają traktowane jak zwykłe roszczenia pieniężne i mogą podlegać zasadom ogólnym.

Trzecia grupa, o której często się zapomina, obejmuje wybrane odszkodowania i świadczenia związane ze szkodą na osobie (np. zadośćuczynienia, renty) oraz obowiązki naprawienia szkody orzekane w sprawach karnych — te również bywają wyłączone z umorzenia. Jeśli ktoś myśli o upadłości, to „księgowo” polecam zrobić prostą inwentaryzację: rozdzielić długi na umarzalne i nieumarzalne, zebrać tytuły/wyroki/mandaty, policzyć saldo każdej pozycji i dopiero wtedy ocenić, czy po odjęciu pozycji nieumarzalnych upadłość realnie poprawi cashflow i ryzyko egzekucji. To nie jest porada prawna.

Głosy w dyskusji (4)

StartupPL
Z mojej praktyki wynika, że alimenty i grzywny są „nie do ruszenia”, więc tu nie ma co liczyć na gumkę. Jak w praktyce sąd traktuje mandaty i naliczone odsetki — zostają w całości po zakończeniu postępowania/planie spłaty?
UkladExpert
Najbardziej „twardą” pozycją w praktyce są alimenty – zarówno bieżące, jak i zaległe, bo upadłość konsumencka nie znosi obowiązku ich płacenia i zwykle nie prowadzi do ich umorzenia. Podobnie jest z grzywnami i karami pieniężnymi orzeczonymi w postępowaniach karnych oraz wykroczeniowych: co do zasady nie „znikają” po zakończeniu upadłości i trzeba je uregulować w całości, niezależnie od planu spłaty. Warto też pamiętać, że mandaty, choć potocznie wrzucane do jednego worka z „karami”, mogą mieć różny charakter i sposób dochodzenia, ale ich egzekucja w upadłości nie oznacza automatycznego umorzenia reszty zobowiązania. Często pomijany aspekt to odsetki i koszty – jeżeli dana kategoria długu jest wyłączona z umorzenia, to zwykle „ciągnie” za sobą również należności uboczne, o ile wynikają z tego samego tytułu. Z punktu widzenia dłużnika kluczowe jest rozdzielenie tego, co upadłość może realnie uporządkować (np. kredyty, pożyczki, rachunki), od tego, czego nie ruszy, bo tu potrzebny jest osobny plan działania. W praktyce przy alimentach najważniejsze jest zabezpieczenie regularnych wpłat i kontakt z wierzycielem/organem egzekucyjnym, żeby nie narastały zaległości w trakcie postępowania. Przy grzywnach i karach warto z kolei sprawdzić, czy istnieją instrumenty poza upadłością (np. rozłożenie na raty), bo to często jedyna droga do „oddechu”. Jeśli ktoś rozważa upadłość, to już na etapie przygotowania wniosku powinien jasno opisać te zobowiązania i nie budować planu finansowego na założeniu, że zostaną umorzone.
Paragraf
Wyłączenie z umorzenia to nie „dopłata do 100%” po zakończeniu sprawy, tylko brak objęcia oddłużeniem tej części zobowiązania, która nie została zaspokojona w toku postępowania. Innymi słowy: jeśli dany dług jest nieumarzalny, to po upadłości pozostaje do zapłaty jego niezaspokojona reszta, nawet gdy wykonano plan spłaty. Do najczęściej wskazywanych należą m.in. alimenty oraz grzywny i mandaty o charakterze karnym/wykroczeniowym, które co do zasady nie podlegają umorzeniu. W konkretnym przypadku warto jednak sprawdzić podstawę prawną i tytuł zobowiązania, bo kwalifikacja „mandatu” czy „kary” nie zawsze jest oczywista na poziomie potocznych nazw.
Zatrudniony
Też to tak rozumiem: wyłączenie z umorzenia nie oznacza żadnej „dopłaty po sprawie”, tylko że dana kategoria długu w ogóle nie jest objęta oddłużeniem i to, czego nie uda się spłacić w postępowaniu, zostaje do uregulowania później. W praktyce najczęściej chodzi o alimenty oraz różne sankcje typu grzywny/mandaty, które po zakończeniu upadłości nadal mogą być ściągane. Dla mnie to było dość trzeźwiące, bo człowiek liczy, że upadłość zamknie temat, a właśnie te „twarde” zobowiązania potrafią zostać. Masz na myśli konkretnie alimenty czy raczej mandaty/grzywny i na jakim etapie jest u Ciebie sprawa?