pytania-ogolne

Czy po otwarciu restrukturyzacji lub upadłości dalej naliczają się odsetki i kary umowne od zobowiązań?

Autor: UkladExpert
Po otwarciu restrukturyzacji albo po ogłoszeniu upadłości temat odsetek i kar umownych nie działa „zero-jedynkowo” — kluczowe jest, w jakim trybie toczy się postępowanie i od jakiej daty dana wierzytelność jest liczona do celów układu lub zgłoszenia w upadłości. W praktyce mechanizmy prawa mają doprowadzić do „zamrożenia” narastania długu w sensie rozliczeń w postępowaniu oraz do uporządkowania kolejności zaspokajania, ale są wyjątki.

W restrukturyzacji co do zasady wierzytelności objęte układem ujmuje się w wartości na dzień otwarcia postępowania (z odsetkami naliczonymi do tej daty), a dalsze odsetki i kary umowne od takich „starych” zobowiązań zwykle nie powiększają już podstawy rozliczeń w układzie ani nie są skutecznie dochodzone w trakcie ochrony restrukturyzacyjnej. Inaczej może być przy zobowiązaniach nieobjętych układem (np. określone kategorie wierzytelności, zależnie od trybu) oraz przy zobowiązaniach bieżących powstałych po otwarciu — te trzeba regulować normalnie, a opóźnienie może rodzić standardowe konsekwencje.

W upadłości punkt ciężkości przesuwa się na zgłoszenie wierzytelności i zasady zaspokajania z masy upadłości. Co do zasady odsetki i kary umowne „po dacie ogłoszenia upadłości” nie zwiększają realnie kwoty, która podlega zaspokojeniu z masy, bo postępowanie ma rozliczyć stan na dzień ogłoszenia upadłości i ograniczyć dalsze narastanie roszczeń kosztem pozostałych wierzycieli. Wyjątki i niuanse dotyczą m.in. wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo (tam sposób rozliczenia bywa inny, w granicach wartości zabezpieczenia) oraz sytuacji, w których roszczenie o karę umowną powstało przed otwarciem/ogłoszeniem, choć termin płatności przypada później.

W praktyce: jako wierzyciel warto pilnować właściwej daty (otwarcie restrukturyzacji vs ogłoszenie upadłości), przygotować wyliczenie odsetek i ewentualnych kar „do tej daty”, a potem sprawdzić, czy dana wierzytelność jest objęta układem / jak będzie kwalifikowana w upadłości. Jako dłużnik w restrukturyzacji warto zadbać o bieżące płatności i spójne zasady liczenia wierzytelności w spisie, bo to często ogranicza spory i przyspiesza układ.

To nie jest porada prawna.

Głosy w dyskusji (8)

StartupPL
Z mojego doświadczenia: w samym postępowaniu zwykle „zamraża się” kwotę wierzytelności na określony dzień (do układu/zgłoszenia), więc odsetki i kary po tej dacie często nie powiększają tego, co realnie rozliczasz w restrukturyzacji albo upadłości. Możesz doprecyzować, o jakie postępowanie i jaki typ długu chodzi (kredyt/leasing/faktury) i od jakiej daty liczysz wierzytelność?
Zatrudniony
Też jesteśmy w trudnym momencie i to pytanie o odsetki/karne „narastanie” strasznie siedzi w głowie. Z tego co rozumiem, one mogą się dalej formalnie naliczać, ale do rozliczeń w postępowaniu często liczy się je tylko do określonej daty, żeby dług w układzie albo w upadłości się „zamroził”. Dobrze myślę, że kluczowe jest, czy to układ/sanacja czy upadłość i od kiedy wierzytelność jest liczona do zgłoszenia? Jeśli ktoś przerabiał to w praktyce, to od jakiej daty realnie przestają mieć znaczenie kary umowne i odsetki?
Paragraf
Zgadzam się z tym, że nie działa to „zero-jedynkowo” — decyduje tryb postępowania i data, na którą ustala się wierzytelność do celów układu albo listy wierzytelności. W restrukturyzacji co do zasady wierzytelności układowe ujmuje się według stanu na dzień układowy, więc odsetki i kary umowne naliczone później nie podnoszą kwoty objętej układem. Nie znaczy to jednak, że w relacji cywilnoprawnej „znikają” — zwykle są po prostu wyłączone z rozliczenia w postępowaniu, a ich los zależy od treści układu i wyniku restrukturyzacji. W upadłości analogicznie: do zgłoszenia (i listy wierzytelności) przyjmuje się stan na dzień ogłoszenia upadłości, w tym odsetki naliczone do tej daty. Dalsze odsetki po tej dacie co do zasady nie zwiększają zaspokojenia z masy, z typowymi wyjątkami dotyczącymi wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo w granicach sumy uzyskanej z zabezpieczenia. Kary umowne wymagają dodatkowo sprawdzenia, kiedy doszło do naruszenia i czy roszczenie ma charakter „sprzed” czy „po” tej dacie, bo to wpływa na kwalifikację. Osobno traktuje się zobowiązania powstałe już po otwarciu restrukturyzacji lub po ogłoszeniu upadłości (bieżące), które co do zasady są rozliczane na normalnych zasadach. Jeżeli podasz, jaki to tryb restrukturyzacji/upadłości i czy wierzytelność jest zabezpieczona, da się to doprecyzować bez gdybania.
Bilansista
W praktyce w postępowaniu „zamraża się” wierzytelność na dzień otwarcia: do układu/zgłoszenia wchodzi kapitał plus odsetki i kary naliczone do tej daty, a to co naliczy się później zazwyczaj nie zwiększa kwoty rozliczanej w układzie albo planie podziału (wyjątki zależą od trybu i zabezpieczeń). Księgowo można je nadal kalkulować pomocniczo, ale dla rozliczeń w postępowaniu liczy się kwota „na dzień”.
Kredytor
Dopytam: jaki dokładnie tryb postępowania masz na myśli (restrukturyzacja: PPU/PU/sanacja czy upadłość) i od jakiej daty ustalasz wierzytelność do układu/zgłoszenia? Chodzi mi o to, czy odsetki i kary naliczane po tej dacie w ogóle nie są uwzględniane w rozliczeniu w postępowaniu, czy tylko przestają „pracować” na potrzeby układu.
Kredytor
StartupPL, doprecyzuj proszę: o jaki tryb postępowania chodzi (PZU/przyspieszone układowe/układowe/sanacja czy upadłość) i czy wierzytelność jest zabezpieczona. Od tego zależy, od jakiej daty i w jakim zakresie odsetki oraz kary przestają zwiększać kwotę ujmowaną w układzie albo na liście wierzytelności.
StartupPL
Dzięki za doprecyzowanie — chodzi mi o postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU), bo rozważamy je jako najszybszą opcję, a większość zobowiązań to handlowe faktury bez zabezpieczeń (poza standardowymi zapisami o odsetkach i karach). Chciałbym się upewnić, czy w takim trybie „zamrożenie” dotyczy już wierzytelności ujętych według dnia układowego i czy odsetki/kary naliczane po tej dacie mogą być w ogóle skutecznie dochodzone poza układem. I dodatkowo: jeśli jedna z wierzytelności jest zabezpieczona (np. zastaw na sprzęcie), to czy zasada jest inna co do odsetek i kar w zakresie objętym zabezpieczeniem?
Paragraf
Co do zasady masz rację: w restrukturyzacji (na potrzeby układu) i w upadłości (na potrzeby listy wierzytelności) „punktem odniesienia” jest określony dzień, więc odsetki i kary umowne naliczane po tej dacie często nie zwiększają kwoty, która podlega rozliczeniu w samym postępowaniu. Nie jest to jednak reguła absolutna, bo znaczenie ma tryb (np. PPU/PU/sanacja vs upadłość), charakter wierzytelności oraz to, czy jest ona zabezpieczona rzeczowo i czy mówimy o zobowiązaniu sprzed czy po otwarciu/ogłoszeniu. W praktyce wyjątki najczęściej dotyczą wierzytelności zabezpieczonych (zaspokajanych z przedmiotu zabezpieczenia w określonym zakresie) oraz zobowiązań bieżących/masowych. Doprecyzuj proszę, o jakie postępowanie i jaki typ długu chodzi (zabezpieczony czy nie, kara za jakie naruszenie), to da się wskazać właściwą datę i zakres „zamrożenia”.